سبب كشمكشهاى عظيمى در جهان اسلام گرديد . به هر صورت ، شناخت چگونگى صدور افعال آدمي ، از جهات متعددى از جمله جهات ذيل ، ضروري مى نمود : 1 - قضاء وقدر وخودشناسى بي شك ( اراده واختيار ) از شؤون نفس ماست ، هرگاه آدمي را در انجام كارها مختار بدانيم ، خود را از ديگر موجودات ، برتر خواهيم يافت ، زيرا حركات وسكنات ديگر موجودات ، بر أساس طبيعت وغرايز است نه از روى اراده واختيار ، ولى اگر أو را در انجام كارها مجبور وآلت بلا اراده عوامل بيرونى دانستيم ، در اين صورت ، آدمي با چوب ، سنگ ، درخت ، حيوانات ، فرقى نخواهد داشت . بنابراين ، أصل ( خودشناسى ) ايجاب مى كرد كه بشر ، از دير باز ، به تحقيق درباره اجبار واختيار اعمال آدمي ، به بررسى وتحقيق بپردازد واز اين رهگذر ، گامهاى منطقي ديگرى درباره خودشناسى بردارد . 2 - قضاء وقدر وخداشناسى مسألة جبر واختيار ، از جهتي به توحيد واز لحاظى به عدل واز جهتي ديگر به قدرت خداوند ارتباط دارد ، زيرا - چنان كه بعدا خواهيم ديد - اگر ( جبر ) در اعمال ، درست باشد ، عدل الهى ، مفهوم نخواهد داشت . واگر ( تفويض ) درست باشد ، توحيد افعالى وعموم قدرت الهى از بين خواهد رفت ، زيرا اعمال مردم در صورت تفويض ، مخصوص به خود آنها خواهد بود وخداوند هيچ گونه دخالت وتأثيرى در آن نخواهد داشت . به علاوة ، انسانها در دايره افعال ارادى از خداوند بي نياز خواهند بود با اينكه مى دانيم :